دانلود گزارش نقشه پهنه‌بندی ژئوتكنيكی شهر تهران 


 اطلاعات فایل ضمیمه:
 فرمت: Pdf حجم: MB 10.2 تعداد صفحه: 33
تهیه و تدوین: مرکز مطالعات ژئوتکنیک و مقاومت مصالح، گروه مطالعات سطحی و زیرسطحی   بهار 1396

به منظور دسترسی به اطلاعات بیشتر، گزارش نقشه پهنه‌بندی ژئوتكنيكی شهر تهران به طور کامل در فایل ضمیمه ارائه شده است.

گزارش نقشه پهنه‌بندی ژئوتكنيكی شهر تهران (مقياس 1:150000)

دفتر فنی اطلاعات زيرسطحی:

شهر تهران یکی از بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین پایتخت‌های مهم جهان بوده که اهمیت آن از دیدگاه‌های مختلف (از جمله بررسی شرايط زيرسطحی در جهت توسعه پايدار شهری و دستيابی به شهر ايمن)، قابل بررسی است. در حال حاضر موقعیت فعلی شهر تهران به خاطر قرارگيری بر روی رسوبات كواترنر، بسیار متاثر از وضعیت خاک‌های سطحی و زیرسطحی است. لذا تاکید گزارش نقشه پهنه‌بندی ژئوتكنيكی شهر تهران (مقياس 1:150000) بر شناسایی كلی خصوصيات فيزيكی و مكانيكی خاك‌ها و توزيع آنها در گستره شهر تهران با كمك نقشه‌های پهنه‌بندی است. لازم به ذکر است تهيه نقشه‌های پهنه‌بندی منحصراً بر مبنای اطلاعات حفاری و آزمايش‌های انجام شده توسط مركز مطالعات ژئوتکنیک و مقاومت مصالح بوده و انتخاب مقياس 1:150000 برای آن، به منظور به دست آوردن ديد كلی از شرايط زيرسطحی به عنوان مبنای برنامه‌ريزی توسعه در سطح مديريت كلان بوده و عدم انتخاب مقياس بزرگ‌تر با درج جزييات بيشتر، به دليل نداشتن پراکندگی مناسب حفاری‌ها علیرغم وجود تعداد قابل توجه آنهاست.
هدف از تهيه اين نقشه‌ها، ايجاد بستری براي فراهم شدن وسعت ديد بيشتر برای مديران و برنامه‌ريزان جهت تصميم گيری‌های كلان مديريتی بوده و استفاده از آن در كنار ساير نقشه‌های پهنه‌بندی نظير نقشه بافت فرسوده، تراكم جمعيت، كاربری اراضی و ... منجر به اخذ تصميم مناسب‌تر برای توسعه پايدار شهری خواهد شد. پهنه‌بندی به مفهوم كلی براي تقسيم پهنه زمين به محدوده‌هايی با رتبه‌بندی متفاوت بر حسب خصوصيات آن محدوده به كار می‌رود. بديهی است كه هرچه اطلاعات و داده‌هاي اوليه بيشتر باشد، نقشه‌هايی كه در قالب پهنه‌بندی ارايه می‌شوند دارای دقت بيشتر بوده و جزييات كامل‌تری را نشان خواهند داد (Getmiri, 1993). براي تهيه نسخه اول نقشه‌ها، 7 آيتم از مطالعات ژئوتكنيک حدود 540 گمانه و چاه، استخراج و بانک داده آنها در نرم‌افزار Excel ايجاد شده است. بر مبنای اين بانک، تحليل و قضاوت مهندسی صورت گرفته و در ادامه طی دو مرحله مقدماتی و نهايی، 12 برگ نقشه پهنه‌بندی براساس روش‌های آماری ايجاد شده است.

 

ضرورت انجام كار:

با توجه به گسترش روزافزون تهران در دو دهه اخير و استقرار مراكز مختلف اقتصادی، دولتی، فرهنگی و ... بر روی رسوبات درشت‌دانه و ريزدانه، بررسی جنبه‌های مختلف ژئوتكنيكی خاك در قالب نقشه و به صورت كلی، جهت مديريت كلان برنامه‌ريزی‌های توسعه شهری اهميت بسيار دارد. نقشه‌های مهندسی برای منظورهای گوناگون (برای مثال جهت برنامه ريزی كاربرد زمين)، و با ابعاد بسيار متغير (از محدوده يک شهر تا سراسر خاک يک كشور) بسته به هدف آن تهيه می‌شوند. به طور كلی تهيه نقشه‌های پهنه‌بندی تهران با سه هدف صورت‌گرفته است:

مديريت زمان و هزينه با روش آدرس‌دهی اطلاعات در نقشه

پاسخگويی به مشكلات فوری توسعه شهری، از طريق اطلاعات ژئوتكنيک موجود در محيط GIS و تهيه نقشه‌های مدل‌سازی شده

اطلاع از مشخصات اوليه فيزيكی و مكانيكی خاک به منظور روشن شدن دورنمای وضعيت ژئوتكنيک خاک و تصميم‌گيری در مورد نوع و تعداد آزمايش‌ها

نرم‌افزارهای به كار رفته در تهيه اين نقشه‌ها به شرح زير است:

نرم‌افزار صفحه گسترده Microsoft Excel (نسخه 2010) جهت ايجاد بانک داده گزارش‌های ژئوتكنيک

نرم افزار Google Earth جهت كنترل صحت مختصات گمانه‌ها و چاه‌های دستی

نرم‌افزار سامانه اطلاعات جغرافيايی يا ArcGIS (نسخه 10.3.1) جهت تهيه نقشه‌های پهنه‌بندی ژئوتكنيكی بر اساس بانک داده ايجاد شده در نرم‌افزار Excel

 

متدلوژی تهیه نقشه پهنه‌بندی:

پيش نياز توليد نقشه‌های پهنه‌بندی، ایجاد بانک داده در ارتباط با آيتم‌های مدنظر برای تهيه نقشه است. برای اين منظور، ابتدا داده‌های ژئوتکنیک در نرم‌افزار صفحه گسترده Excel وارد، و مورد بررسی و کنترل قرار گرفتند. در مرحله بعد داده‌ها تحليل گردیده و تحليل نهايی هر گمانه/چاه دستی در يک فايل Excel گردآوری و در نرم‌افزار ArcGIS وارد شد. برای تهیه نقشه‌های یکپارچه و پیوسته از محدوده مورد مطالعه، روش‌های درون‌یابی براي پیش‌بینی مقادیر نامعلوم نیاز است. در این خصوص روش‌های مختلف درون‌یابی وجود دارد. عوامل مهمی مانند تعداد، توزیع مکانی نقاط نمونه‌برداری و توانایی مدل درون‌یابی، نقش موثری در دقت تهیه نقشه پهنه‌بندی دارند (هرمز صفری، 1386). سه روش آماري كه برای تهيه نقشه‌ها مورد ارزيابی قرار گرفتند عبارتست از:

Inverse Distance Weighted (IDW)

Spline

Kriging

 

نقشه‌ها پس از تولید توسط كميته مشتركی متشكل از کارشناسان مركز و شركت هندسه پارس مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت و پس از اعمال اصلاحات، خروجی نهایی داده شد. نقشه‌های پهنه‌بندی در 5 مرحله به شرح زير مورد بررسی و كنترل قرار گرفتند:
1. بررسی نحوه ثبت اطلاعات ژئوتکنیکی و کنترل تصادفی مقادیر
2. مرور و کنترل کلیه گزارش‌های مرتبط با پهنه‌بندی
3. کنترل نقشه‌های پهنه‌بندی ژئوتکنیکی نهایی
4. ارايه پیشنهادهای اصلاحی بر روی نقشه‌ها و گزارش‌ها
5. کنترل تطابق عمومی نقشه‌های پهنه‌بندی با نتیجه کارهای پژوهشگران پيشين
پس از اینکه بررسی‌ها طی مراحل فوق انجام گردید، در نهایت گزارش بررسی و کنترل‌های صورت گرفته ارایه شد.

 

محتوای ارايه شده در نقشه‌ها عبارتست از:

نقشه جانمايی گمانه‌ها و چاه‌های دستی

نقشه ضخامت خاک دستی

نقشه نوع خاک

نقشه پراكنش ضربات آزمايش نفوذ استاندارد يا SPT

نقشه پراكنش دانسيته خشك خاک

نقشه هم عمق آب زيرسطحی

نقشه نوع زمين طبق آيين نامه استاندارد 2800 ايران

 

محدوديت استفاده از نقشه‌های پهنه‌بندی:

با توجه به مقياس 1:150000 به كار گرفته شده، اين نقشه‌ها برای مديريت كلان برنامه‌ريزی های توسعه شهری در نظر گرفته شده است و برای مهندسان طراح، پيمانكاران و مهندسين مطالعات ساختگاهی به هيچ وجه جايگزين بررسی تفصيلی ساختگاه يک سازه نبوده ولی به برنامه ريزی منطقی جهت بررسی ساختگاه و تاثير آن بر سازه‌های مهندسی كمک می كنند. از اين رو دوباره بر روی كيفی بودن اطلاعات SPT بزرگ‌تر از 50، تقريبی بودن نوع خاک با توجه به انتخاب خاک فراگير در 15 متر اول و دوم، كلی بودن پراكنش دانسيته خشک خاک و آب زيرسطحی با توجه به مقياس نقشه تاكيد می شود.

با توجه به اين‌كه برای تهيه اين نقشه‌ها، فقط از اطلاعات ژئوتكنيک استفاده شده است؛ لازم است برای تهيه نقشه‌های كاربردی تر با طيف اطلاعاتی بيشتر، از مطالعات زمين‌شناسی و ژئوفيزيک بهره گرفته شود.